De wieg

De wieg (Le berceau)

Door: Berthe Morisot
Stijl: Impressionisme
Materiaal: Olieverf op doek.
Jaar: 1872
Afmeting: 56 x 46 cm

Het schilderij

Een jonge moeder kijkt aandachtig naar haar slapende baby, die rustig in een met tule afgedekte wieg ligt. Er gebeurt ogenschijnlijk weinig, maar juist die stilte maakt het tafereel bijzonder. De zachte kleuren, het gefilterde licht en de liefdevolle blik van de moeder zorgen voor een intieme en warme sfeer.

Met De wieg legde Berthe Morisot een alledaags moment vast dat tot dan toe zelden zo'n prominente plaats kreeg in de kunst. Het schilderij laat zien dat ook de kleine, persoonlijke momenten van het leven het waard zijn om geschilderd te worden.

Ontstaan en Achtergrond

Berthe Morisot schilderde De wieg in 1872. Het model is haar zus Edma Pontillon, die liefdevol naar haar slapende dochter Blanche kijkt. Het schilderij is daarmee niet alleen een kunstwerk, maar ook een persoonlijk familieportret.

In 1874 werd De wieg tentoongesteld op de eerste impressionistische tentoonstelling. Hoewel het werk tegenwoordig als een van Morisots meesterwerken wordt beschouwd, kreeg het destijds minder aandacht dan de schilderijen van haar mannelijke collega's.

Morisot koos vaak onderwerpen uit haar eigen leefwereld. Als vrouw had zij minder vrijheid om cafés, theaters of het straatleven te schilderen, zoals veel andere impressionisten deden. Daardoor richtte zij zich op het gezinsleven, kinderen en het dagelijkse leven binnenshuis. Juist daarin ontwikkelde zij een geheel eigen stijl.

Stijl en techniek

De wieg is geschilderd in olieverf op doek en behoort tot de hoogtepunten van het impressionisme.

Morisot werkte met lichte, losse penseelstreken en een helder kleurenpalet. In plaats van scherpe contouren gebruikte zij zachte overgangen, waardoor het schilderij een frisse en spontane indruk maakt.

Het licht speelt een belangrijke rol. De doorschijnende sluier voor de wieg verzacht het licht en geeft de scène een dromerige uitstraling. Tegelijkertijd laat Morisot zien hoe vaardig zij was in het schilderen van verschillende materialen, zoals de transparante stof, de glanzende lakens en de zachte huid.

De compositie is eenvoudig maar zorgvuldig opgebouwd. De schuine arm van de moeder leidt de blik vanzelf naar het slapende kind, waardoor de onderlinge band tussen beiden centraal komt te staan.

De liefdevolle blik van Edma Pontillon is volledig gericht op haar slapende dochter.
Zonder grote gebaren laat Morisot zien hoe sterk de band tussen moeder en kind kan zijn.

Wat zie je op het schilderij?

Een jonge vrouw zit naast een wieg en kijkt aandachtig naar haar slapende baby. Haar hoofd rust op haar hand, terwijl haar andere arm beschermend langs de wieg ligt.

De baby ligt bijna volledig onder een fijne sluier van tule. Hierdoor lijkt het kind veilig afgeschermd van de buitenwereld. De lichte kleuren van de lakens en de kleding versterken de rustige sfeer.

De achtergrond is sober gehouden, zodat alle aandacht uitgaat naar de liefdevolle relatie tussen moeder en kind.

Wat maakt het schilderij zo bijzonder?

Het bijzondere aan De wieg is dat Morisot een alledaags moment met dezelfde zorg en aandacht schilderde als waarop historische of religieuze onderwerpen traditioneel werden afgebeeld.

Ook de manier waarop zij het licht vastlegt is bijzonder. De transparante sluier voor de wieg filtert het licht en geeft het schilderij een zachte, bijna poëtische sfeer.

Daarnaast behoort De wieg tot de eerste grote meesterwerken van een vrouwelijke impressionist. Morisot liet zien dat onderwerpen uit het gezinsleven niet minder belangrijk of artistiek waren dan de scènes die haar mannelijke collega's schilderden.