David Hockney in 1977
David Hockney
1937 - 2026
David Hockney is een van de bekendste en invloedrijkste kunstenaars van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Hij werd beroemd met zijn kleurrijke schilderijen van zwembaden, zonnige landschappen en portretten, maar bleef zich zijn hele leven vernieuwen. Terwijl veel kunstenaars vasthielden aan één herkenbare stijl, experimenteerde Hockney voortdurend met nieuwe technieken en materialen. Zo werkte hij niet alleen met verf en potlood, maar ook met fotografie, videobeelden en zelfs een iPad.
Zijn werk draait om één centrale vraag: hoe kijken we eigenlijk naar de wereld om ons heen? In plaats van de werkelijkheid precies na te schilderen, probeerde Hockney weer te geven hoe wij een ruimte, een landschap of een persoon écht ervaren. Daarmee groeide hij uit tot een van de meest vernieuwende kunstenaars van zijn generatie. Ook op hoge leeftijd bleef hij nieuwe ideeën ontwikkelen en bewijzen dat kunst en technologie uitstekend samen kunnen gaan.
Vroeg leven en opleding
David Hockney werd op 9 juli 1937 geboren in Bradford, een industriestad in het noorden van Engeland. Hij groeide op in een warm gezin met vier broers en zussen. Zijn vader was een overtuigd pacifist en moedigde zijn kinderen aan om zelfstandig na te denken. Al op jonge leeftijd bleek David een groot tekentalent te hebben. Hij bracht veel tijd door met tekenen en wist al vroeg dat hij kunstenaar wilde worden.
Na de middelbare school ging hij studeren aan de Bradford School of Art. Daar ontwikkelde hij zijn technische vaardigheden en maakte hij kennis met verschillende kunststromingen. In 1959 werd hij toegelaten tot het Royal College of Art in Londen, destijds een van de meest prestigieuze kunstopleidingen van Groot-Brittannië. Tijdens zijn studie begon hij een eigen stijl te ontwikkelen, waarin hij figuratieve kunst combineerde met felle kleuren en persoonlijke onderwerpen. Ook sprak hij openlijk over zijn homoseksualiteit, iets wat in die tijd nog ongebruikelijk en soms zelfs riskant was.
Ontwikkeling en carrière
Na zijn afstuderen groeide David Hockney al snel uit tot een van de belangrijkste jonge kunstenaars van Groot-Brittannië. Zijn werk werd regelmatig tentoongesteld en trok veel aandacht door de frisse kleuren en eigentijdse onderwerpen. Begin jaren zestig verhuisde hij regelmatig naar Los Angeles, waar hij werd geïnspireerd door het zonnige klimaat, de moderne architectuur en de beroemde zwembaden. Deze periode leverde enkele van zijn bekendste schilderijen op.
In de jaren daarna bleef Hockney zich voortdurend vernieuwen. Hij schilderde portretten, landschappen en interieurs, maar experimenteerde ook met fotografie. Door tientallen foto's samen te voegen tot één beeld probeerde hij een scène weer te geven zoals mensen die werkelijk ervaren: vanuit meerdere gezichtspunten tegelijk. Later maakte hij gebruik van videobeelden, digitale tekenprogramma's en de iPad, waarmee hij opnieuw liet zien dat kunst niet gebonden is aan traditionele materialen.
Zijn werk werd wereldwijd tentoongesteld en opgenomen in de collecties van de grootste musea. Ondanks zijn internationale succes bleef Hockney zichzelf steeds uitdagen en nieuwe technieken onderzoeken.
De wereld anders bekijken
Voor David Hockney ging kunst niet alleen over wat je ziet, maar vooral over hoe je kijkt. Volgens hem laat een foto de werkelijkheid maar vanuit één vast standpunt zien, terwijl mensen voortdurend bewegen en een omgeving vanuit verschillende hoeken ervaren. Daarom zocht hij naar manieren om dat gevoel van kijken in zijn kunst vast te leggen.
Die zoektocht zie je terug in bijna al zijn werk. Zijn fotocollages bestaan uit tientallen losse foto's die samen één afbeelding vormen. Ook in zijn schilderijen speelt perspectief vaak een verrassende rol. Ruimtes lijken zich uit te vouwen en landschappen nodigen de kijker uit om er als het ware doorheen te wandelen. Zelfs toen hij op latere leeftijd digitaal ging tekenen, bleef hij experimenteren met nieuwe manieren om de wereld weer te geven.
Deze nieuwsgierigheid maakte Hockney niet alleen tot een schilder, maar ook tot een onderzoeker. Hij bleef zich afvragen hoe mensen kijken en hoe een kunstenaar die ervaring zo goed mogelijk kan verbeelden.
Stijl en techniek
David Hockney staat bekend om zijn heldere kleuren, strakke vormen en opvallende composities. Zijn schilderijen ogen vaak eenvoudig, maar zijn zorgvuldig opgebouwd. Hij gebruikte krachtige kleurcontrasten en veel natuurlijk licht, waardoor zijn werk een frisse en levendige uitstraling heeft.
Hoewel Hockney meestal als popartkunstenaar wordt genoemd, liet hij zich niet beperken tot één stroming. Hij combineerde invloeden uit de popart, het kubisme en de traditionele schilderkunst met zijn eigen ideeën over perspectief. Ook werkte hij met uiteenlopende materialen, waaronder olieverf, acrylverf, houtskool, fotografie, videobeelden en digitale tekenprogramma's op een iPad.
Kenmerkend voor zijn werk is dat hij voortdurend bleef experimenteren. Waar veel kunstenaars na verloop van tijd een herkenbare formule vinden, bleef Hockney nieuwe technieken uitproberen. Juist die nieuwsgierigheid zorgde ervoor dat zijn werk ook na tientallen jaren verrassend en vernieuwend bleef.
Privéleven
David Hockney heeft altijd open gesproken over zijn persoonlijke leven. In een tijd waarin homoseksualiteit nog lang niet overal werd geaccepteerd, verwerkte hij zijn relaties en gevoelens al in zijn kunst. Daarmee behoorde hij tot de eerste internationaal bekende kunstenaars die dit zo openlijk deden.
Hoewel veel van zijn schilderijen vrienden, familieleden en partners tonen, hield Hockney zijn privéleven meestal buiten de schijnwerpers. Hij werkte graag samen met mensen die hem inspireerden en bouwde een hechte kring van vrienden op. Naast zijn liefde voor schilderkunst ontwikkelde hij ook een grote belangstelling voor muziek, opera en nieuwe technologie.
Zijn nieuwsgierigheid en optimistische kijk op het leven zijn altijd zichtbaar gebleven in zijn werk. Zelfs op hoge leeftijd bleef hij dagelijks tekenen en schilderen.
Laatste jaren en dood
Vanaf de jaren 2000 bracht David Hockney opnieuw veel tijd door in Yorkshire, waar hij zich liet inspireren door het landschap van zijn jeugd. Later vestigde hij zich in Normandië in Frankrijk. Daar maakte hij grote series tekeningen en schilderijen waarin hij de wisseling van de seizoenen vastlegde.
Ook op hoge leeftijd bleef Hockney bijzonder actief. Hij werkte steeds vaker digitaal en gebruikte onder andere zijn iPhone en iPad om te tekenen. Daarmee liet hij zien dat moderne technologie voor hem geen bedreiging vormde voor de schilderkunst, maar juist nieuwe mogelijkheden bood.
David Hockney overleed op 11 juni 2026 in zijn woning in Londen. Hij was 88 jaar. Tot kort voor zijn overlijden bleef hij werken en nieuwe kunst maken. Hij wordt gezien als een van de invloedrijkste Britse kunstenaars van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Zijn kleurrijke schilderijen, portretten, landschappen en digitale tekeningen blijven nieuwe generaties kunstenaars en kunstliefhebbers inspireren.
Belangrijkste werken
Gedurende zijn lange carrière maakte David Hockney honderden schilderijen, tekeningen, foto's en digitale kunstwerken. Hieronder staan enkele van zijn bekendste werken, die samen een goed beeld geven van zijn veelzijdigheid als kunstenaar.
- A Bigger Splash (1967)
- Mr and Mrs Clark and Percy (1970–1971)
- Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) (1972)
- Nichols Canyon (1980)
- Pearblossom Highway (1986)
- Bigger Trees Near Warter (2007)
- The Arrival of Spring in Woldgate, East Yorkshire (2011)
Interessante feitjes
Kunst op de iPhone en iPad
Hij was een van de eerste wereldberoemde kunstenaars die serieus kunst maakte op een iPhone en later een iPad. Veel van zijn digitale tekeningen stuurde hij direct per e-mail naar vrienden.
Zwembaden
Zijn beroemde zwembaden zijn gebaseerd op Californië, terwijl hij zelf uit het vaak regenachtige Yorkshire in Engeland kwam. Juist daarom fascineerden zonlicht en helderblauw water hem zo.
Hij schreef een controversieel boek
Hij schreef het boek Secret Knowledge, waarin hij betoogde dat veel oude meesters waarschijnlijk optische hulpmiddelen zoals lenzen en een camera obscura gebruikten. Dat zorgde voor veel discussie onder kunsthistorici.
Brillen
Hij droeg bijna altijd opvallende ronde brillen, die een soort handelsmerk werden.
Elk jaar weer
Hij schilderde jarenlang vrijwel elk seizoen opnieuw het landschap van Yorkshire om de veranderingen in de natuur vast te leggen.
Vooruitstrevend Homoseksueel
Hij was al openlijk homoseksueel in de jaren zestig, een tijd waarin homoseksualiteit in Groot-Brittannië nog strafbaar was. Dat maakte hem behoorlijk vooruitstrevend.
Polaroids
Hij maakte fotocollages van tientallen Polaroids om te laten zien dat je een onderwerp vanuit meerdere gezichtspunten tegelijk kunt ervaren.
Opera en Hockney
Hockney ontwierp ook decors voor opera's, onder andere voor Glyndebourne en de Metropolitan Opera in New York.
Duurste werk ooit
In 2018 werd zijn schilderij Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) korte tijd het duurste werk ooit van een nog levende kunstenaar dat op een veiling werd verkocht.
Camera vervormt de werkelijkheid
Hij vond dat een camera de werkelijkheid juist vervormt en probeerde in zijn kunst een natuurlijkere manier van kijken weer te geven, alsof je zelf door een ruimte beweegt.